ADHD en slaapproblemen

Door: Suzan Otten-Pablos

Iedere morgen als de wekker gaat, als ik hem al hoor, neem ik mij voor om het voortaan echt
allemaal anders te doen. `s Avonds op tijd naar bed en `s morgens vroeg weer op. Maar na een dag
hard werken heb ik ook even tijd voor mijzelf nodig. En dat even duurt altijd lang.

Omdat ik kort slaap word ik `s morgens vaak wakker met hoofdpijn. Alles gaat op de automatische
piloot, omdat het nou eenmaal moet. Dat is niet gemakkelijk met twee stuiterballen om me heen. Ik
ben niet aanspreekbaar totdat ik voldoende koffie heb gedronken en totdat mijn medicatie werkt.
Gelukkig ben ik eigen baas en kan ik mijn eigen werktijden indelen. Mijn eerste afspraak plan ik dus
meestal pas rond half tien.

Ook dochterlief kan er wat van. Als we terugkomen van vakantie ziet ze er heerlijk gezond en bruin
uit, want door de gezonde buitenlucht slaapt ze in de tent altijd als een roosje. Maar eenmaal thuis
begint het nachtelijke gespook eigenlijk weer direct en na een week ziet mevrouw er weer uit als een
wandelend lijk.

Veel mensen met ADHD hebben last van vermoeidheid. Alles kost veel moeite en energie. Dit kan
vervolgens erger worden door slaapproblemen. Bij ADHD komt dit heel vaak voor. Vaak is er sprake
van een verlate slaapfase. Bij een verlate slaapfase loopt het biologische ritme niet meer gelijk met
het dag en nachtritme van de kloktijd en ontstaat er een chronisch slaaptekort.

Mensen met ADHD en slaapproblemen gaan meestal laat naar bed en hebben vaak moeite om in te
slapen, omdat de gedachten nog even door willen denken. Dat heeft vaak helemaal niets met
piekeren te maken. De honderden gedachten en ideeën over allerlei projecten en dingen die nog
gedaan of geprobeerd moeten gaan worden houden iemand wakker en zo wordt het vanzelf weer
later en later. Roze olifantjes tellen werkt niet. De gedachten dwalen toch wel weer af.
Inslaapproblemen treden vaak al vanaf de babytijd op. Ongeveer een kwart van de baby's met
inslaapproblemen blijkt later ADHD te hebben. Ook het doorslapen kan een probleem zijn. Vaak
slapen mensen met ADHD bewegelijk en onrustig. Ook slapen zij korter dan gemiddeld. Soms worden
de slaapproblemen nog erger door het gebruik van medicatie. Vermoeidheid is het gevolg. En zo is de
cirkel rond.

Melatonine kan helpen bij slaapproblemen. Melatonine is een hormoon dat onze biologische klok
regelt. Bij mensen met ADHD verloopt de productie van melatonine anders dan bij mensen zonder
ADHD. Door melatonine toe te voegen kan de biologische klok worden beïnvloed.
Natuurlijk heeft niet iedereen even veel slaap nodig. Weinig slapen betekent niet automatisch dat
iemand een slaapprobleem heeft. Het wordt pas een probleem als je er last van krijgt.
Slaapproblemen kunnen allerlei klachten geven, zoals angst, concentratieproblemen of een
verminderde weerstand. Hierdoor kun je weer gaan piekeren, wat het slaapprobleem in stand kan
houden of erger kan maken.
http://www.adhdnetwerk.nl/ADHD.aspx?id=549&idblog=20

Omgaan met ADHD: tips voor leerkrachten en ouders.

ADHD'ers besteden hun aandacht selectiever. Ze kunnen zich erg slecht zetten tot het uitvoeren van saaie klusjes, maar als zij voldoende geprikkeld worden dan zijn hun prestaties gelijkwaardig aan die van leeftijdgenoten. Kinderen met ADHD hebben meer stimulatie nodig. Bij vervelende werkjes gaan zij automatisch op zoek naar dingen die interessanter en opwindender zijn.

ADHD'ers gaan dan ook niet beter presteren als je de bronnen van afleiding wegneemt, zoals veel ouders en leerkrachten tot hun schade en schande ondervinden. De saaiheid wordt dan verpletterend en het taakgerichte gedrag zal er alleen maar verder onder lijden. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat het huiswerk gecombineerd zou moeten worden met televisie kijken. De kunst is om de op zich niet zo heel boeiende taken tot leven te wekken, zodat het kind er meer door gegrepen wordt.

Til niet te zwaar aan de schoolresultaten. Wees blij met wat wel lukt en bedenk dat het handhaven van een goede relatie met het kind veel belangrijker is. Goede sociale relaties blijken namelijk een belangrijke buffer te vormen tegen schaduwkanten van ADHD als overdreven opstandig gedrag en criminaliteit.

Het ADHD kind heeft een omgeving nodig die hem de consequenties van zijn gedrag op een presenteerblaadje aanbiedt. Er moet iemand zijn die van tevoren bedenkt wat er allemaal zal kunnen gebeuren en die alvast maatregelen neemt om missers te voorkomen. Als er een examen aankomt, zal een ADHD'er zijn boeken pas openen als het veel te laat is. Het is dan beter om samen met hem van tevoren een programma te maken over welke stof op welke dag behandeld moet worden. Evenzo hebben ze een steuntje nodig als je ervoor wilt zorgen dat ze op tijd beginnen met het inpakken van een koffer voor een vakantie.

Regelmaat. Neem vaste uren voor het eten, slapen gaan, opstaan, spelen, TV kijken, enz. Hang het tijdschema op zodat het kind weet waaraan het zich moet houden. Kondig wijzigingen in de routine op tijd aan.

Maak duidelijke afspraken zodat het kind weet waaraan zich te houden. Wees daarbij positief: zeg liever wat je wilt dan wat je niet wilt. De instructies moeten zeer duidelijk zijn. Voor moeilijkere taken moet je ze opsplitsen in deeltaken die het kind achtereenvolgens moet afwerken. Dit geldt ook voor klastaken.

Beloon het kind regelmatig: vaak krijgen ADHD kinderen de hele dag verwijten omdat ze dingen verkeerd doen, ze hebben behoefte aan waardering voor de dingen die ze goed doen.

In de klas zitten kinderen met ADHD best op een plaats waar zo weinig mogelijk afleiding is (dus bijvoorbeeld niet aan het venster, maar eerder vooraan).